ايسيل

                                هیچ مجردی در ایران رئیس جمهور نمی‌شود!؟

اگر چه ماده 35 فصل سوم- قانون انتخابات ریاست جمهوری ایران ، در شرایط انتخاب و  انتخاب شوندگان هنگام ثبت نام برای رئیس جمهور شدن ، شرط تاهل نگذاشته است ، اما تاكنون هیچ فرد مجردی در ایران رئیس جمهور نشده است! با توجه به اینكه به نظر می‌آید تاكنون هیچ شخص تایید صلاحیت شده از طرف شورای نگهبان ، برای ریاست جمهوری ایران مجرد نبوده است ؛ این پرسش پیش می‌آید كه ، آیا در قانون نانوشته‌ی ذهن افراد شورای نگهبان رئیس جمهور باید متاهل باشد، یا اینكه تاكنون مجرد شایسته‌ای برای این پست ثبت نام نكرده است؟
علامه دهخدا در معنای واژه «مجرد» آورده است :« برهنه و عریان، تنها،منفرد، بی همسر (زن و مخصوصاً مرد) و.... » از تمامی معناهای ارایه شده ، امروز مجرد در فرهنگ مردم و جامعه بیشتر به همان معنای «بی هَمسَری» است.  بر اساس این تعریف و طبق آخرین آمار موجود كه متعلق به سال 1375 خورشیدی است ، از جمعیت 60 میلیونی ایران، اگر 15 میلیون كودك زیر 10 سال را كنار بگذاریم ؛ بیش از 10 میلیون نفر در ایران زندگی می كنند كه تاكنون ازدواج نكرده اند. در این میان بیش از 233 هزار نفر به خاطر فوت همسر و 56 هزار نفر به دلیل طلاق مجرد شده‌اند. در یك جمع بندی كلی باید گفت از 60 میلیون شهروند ایرانی كه امروز (1386) به 70 میلیون نفر رسیده اند ، بیش از 25 میلیون نفرمجرد هستند . اگر بر اساس تعریف مرسوم از مجرد ، یعنی كسانی كه به سن بلوغ رسیده اند و هنوز ازدواج نكرده اند ، كودكان و نوجوانان و آنان كه همسر خود را از دست داده اند كنار بگذاریم ، باز هم حدود 5 تا 10 میلیون مجرد در ایران زندگی می كنند. اگر بپذیریم كه در كشور ایران مجرد نیز یك انسان است ، طبق قانون باید تمامی حقوق شهروندی او رعایت شود. اصل بیستم قانون اساسی ایرانی آنجا كه «حقوق ملت » مطرح می شود، آمده است :« همه‌ی افراد ملت اعم از زن و مرد یكسان در حمایت قانون قرار دارند و از همه‌ی حقوق انسانی، سیاسی ، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با رعایت موازین اسلام برخوردارند.» در اصل بیست و هشتم  هم می خوانیم :« هر كس حق دارد شغلی را كه بدان مایل است و مخالف اسلام و مصالح عمومی و حقوق دیگران نیست برگزیند. دولت موظف است با رعایت نیاز جامعه به مشاغل گوناگون برای همه‌ی افراد امكان ا‌شتغال به كار را و شرایط مساوی را برای احراز مشاغل ایجاد نماید.»(ایران . قانون اساسی جمهوری اسلامی . تدوین : جهانگیر منصور. چاپ بیست و ششم) علاوه بر این اصل ، قانون اساسی هركجا كه احساس كرده ممكن است عده‌ای بخواهند بین افراد تفاوت قایل شوند ، به رعایت حقوق یكسان شهروندان تاكید می‌كند. حال پرسش این است؛ آیا افراد مجرد و متاهل در كشور ایران از حقوق انسانی ، سیاسی ، اقتصادی،‌اجتماعی و فرهنگی  یكسانی برخوردار هستند؟

برای آنكه به این پرسش پاسخ دهیم، كافی است نگاهی داشته باشیم به  فرهنگ مرسوم جامعه در برخورد با افراد مجرد و برخی خرده قوانین در این زمینه ! با كمی دقت مشاهده می كنیم ، جامعه ی امروز ، یا خیلی مستقیم به مجرد‌ها توهین می كند:« ورود افراد مجرد ممنوع»،« به افراد مجرد اتاق نمی دهیم»، «از قبول افراد مجرد معذوریم »،« از سرویس دادن به افراد مجرد معذوریم » و.... . یا به شكلی مودبانه و غیر مستقیم توهین می كند:«به چند رانند متاهل نیازمندیم»،« سینمای خانواده گی »،« آموزش به وسیله‌ی دبیران متاهل»،« اولویت استخدام با افراد متاهل است»،«ویلای متاهلی موجود است» و.... . اینها بخشی از نگاه های جامعه و مردم آن به افراد مجرد است؛ كه گویا تمام آدم‌های خلافكار مجرد هستند و در صورت حذف آنها از مكان‌های مختلف جامعه ، هیچ حادثه‌ای رخ نخواهد داد. اما برخی قوانین نیز، برخلاف قانون اساسی ، ضد مجرد‌هاست. خانم جوانی می‌گوید: « وقتی برای گرفتن مجوز آموزشگاه سینمایی به وزارت ارشاد مراجعه كردیم، گفتند: باید متاهل باشی». گفته می‌شود ،‌قانون متاهل بودن برای گرفتن مجوز انتشاراتی كتاب نیز تا دو سه سال گذشته وجود داشت ، كه حذف شده است. اما یكی از قوانین موجود در این زمینه مربوط می شود به كسانی كه می‌خواهند موسسه فرهنگی راه اندازی كنند. گفته می‌شود افراد در خواست كننده ، با سن كمتر از 27 سال باید متاهل باشند ، اما برای افراد بالای 27 سال تاهل شرط نیست.
تحصیل كرده‌‌های مجرد نمی‌توانند به عنوان بورسیه تحصیلی از كشور خارج شوند ، مگر اینكه متاهل شوند. گاهی مجردها دیرتر استخدام می‌شوند و زودتر اخراج !
اینها نیز تنها بخشی از مصائب مجرد بودن در ایران است. دكتر "محمد باقر بهرامی" رئیس كمیسیون اجتماعی با قبول اینكه بعضی از موارد مرسوم ضد مجردهاست ، صادقانه اعتراف می كند كه :« هنوز در زمینه این قوانین فكر نكرده ایم ، مگر متنی در این زمینه به مجلس ارایه شود و ما از مركز پژوهش

های مجلس بخواهیم تحقیق كنند. برای اولین بار است كه كسی زنگ زده است و در مورد مجرد‌ها گزارش تهیه می‌كند و با جدیت دارد از حقوق آنها دفاع می‌كند.» اگر چه «كنی» نامی،با برداشتن تلفن در روابط عمومی مجلس بیان می‌كند كه:« ما در مجلس هیچ اطلاعاتی درمورد تعداد افراد مجردی كه به نمایندگی مجلس ایران در آمده اند نداریم» به گزارش ما برای به دست آوردن تعداد نمایندگان مجرد راه یافته به مجلس،كمكی كند؛ اما دكتر "بهرامی" با رد این مطلب كه ؛ «مجرد نمی‌توانند نماینده مجلس شوند»، معتقد است « در دوره های قبل ، آقایان «مهدی زاده » و « مرادی» هنگام ورود به مجلس مجرد بودند». وی با تاكید بر نبود شرط « تاهل» برای نمایندگی مجلس ،  از وجود چنین

شرطی برای رئیس جمهور شدن، اظهار بی‌اطلاعی می‌كند، این نماینده‌ی مجلس می‌افزاید:« محروم اجتماعی شهروند، به خاطر مجرد بودن ، درست نیست. البته بعضی از مشاغل لازم است كه افراد متاهل باشند ، اما در بعضی جاها غیر ضروری است».  بهرامی با اشاره به برخی روایات اسلامی كه ازدواج را توصیه می كند، می‌گوید:« روایات دینی كه برتاهل تاكید می كنند،هدفشان تشویق افراد به ازدواج است. درست است كه در بعضی مشاغل اگر افراد مجرد باشند، به هدف می‌رسیم ؛ اما این نباید به معنای گرفتن حق مجردها باشد». حقیقت این است كه به دلیل وجود برخی از موانع از طرف دولت برای مجردها ، جامعه نیز تحت تاثیر قرار گرفته و با تشخیص‌های سرخود ، ا قدام به تعیین قانون برای مجردها كرده است.

حجت السلام " محمد رضا میر تاجالدین" نایب رئیس دوم كمیسیون فرهنگی مجلس ، معتقد است :« ما باید در جامعه مجموعه‌ی مسایل فرهنگی و اجتماعی را یكجا ببینیم. اینكه یكسری مقررات و شرایط برای بعضی مشاغل داده‌اند به خاطر حساسیت آنهاست. مشاغل فرهنگی-هنری و مشاغلی كه به عموم مردم مربوط می‌شود، ‌دراین گروه قرار می گیرند و البته این مشاغل چندان هم زیاد نیست و نباید گفت تمام درها به روی مجردها بسته است. برخی از این قوانین كه از متاهل‌ها حمایت می‌كند یك نوع تشویق است، برای مجردها كه به ازدواج روی آورند.» حال باید پرسید چه فرقی بین مدیریت فرد مجرد و متاهل در یك آموزشگاه وجود دارد؟ چه ضمانتی وجود دارد كه فرد متاهل در سایه‌ی تاهل خود اقدام به خلاف نكند؟ آیا افرادی كه چنیدن بار ازدواج كرده و طلاق گرفته‌اند برای پست های حساس شایسته‌ترند یا كسانی كه به هر دلیلی هنوز موفق به ازدواج نشده‌اند و مجبورند مجرد زندگی كنند؟

این عضو كمیسیون فرهنگی‌ با قبول اینكه گاهی نگاه قانون،جامعه ومردم به افراد مجرد صحیح نیست و باید تصحیح شود،می‌گوید:« نباید به مجردها به شكل یك متهم نگاه كرد. باید در بعضی مقررات كه برای فعالیت افراد مجرد مانع ایجاد می‌كرده است بازنگری كرد. باید فضاهایی را كه به ضرر مجردهاست ، بررسی و در صورت نیاز تصحیح شود» اما "تاج الدین" با بی پاسخ گذاشتن این پرسش كه : «آیا از نظر قانون و اسلام محروم كردن عده‌ای انسان با نام مجرد ، از حقوق شهروندی صحیح است ؟» به این جمله اكتفا می كند ،‌كه :« اینجا مسایل جمع مطرح است و مجردها تنها چند درصد جامعه را تشكیل می دهند». به راستی محروم كردن برخی افراد از حقوق شهروندی خود به دلیل در اقلیت بود می‌تواند ملاك درستی باشد؟

دكتر "آرش میراب زاده " روانپزشك ، با بیان این مطلب كه من اینگونه برخوردهای منفی جامعه با مجردها را تایید نمی‌كنم ، خاطر نشان می كند:«خیلی دلایل را می‌توان نام برد كه برخی افراد قادر به ازدواج نیستند. اگر به نام تاهل نگاهی منفی به مجردها ایجاد شده ، كار خوبی نیست. مجرد هم باید درست همانند افراد متاهل در جامعه به بازی گرفته شود». اما این نگاه منفی جامعه و مردم به افراد مجرد بدون آسیب نخواهد بود. "میراب زاده" معتقد است :« این نگاه جامعه و قانون به افراد مجرد باعث كاهش اعتماد به نفْس این افراد می‌شود. افسردگی و اضطراب را نیز باید از عواقب این نگاه دانست كه افراد مجرد دچار آن می‌شوند». آنچه در مشاهدات به چشم  می‌آید و اثبات شده‌، این است كه تاهل یا مجرد بودن نمی‌تواند دلیل برتری یا موفقیت فرد باشد . اگر یك دین افراد را به ازدواج تشویق می كند، این به معنای محروم كردن آنها از حقوقشان نیست. اگر به دنیای علم و سیاست و فرهنگ و .... نگاه كنیم می‌بینیم افرادی چون " بوعلی سینا" (دانشمند ایرانی)، "ساتر" (روشنفكر فرانسوی) ، "سیمون دوبوار" (نویسنده فرانسوی)، مجرد بوده اند. همین امروز نیز در برخی كشورهای دیگر افراد برجسته دولتی وغیر دولتی دیده می شوند كه مجرد هستند. برای نمونه "رایس" در آمریكا.

هرچند در دوره‌های قبل افراد مجرد به مجلس ایران راه یافته‌اند ، اما به نظر نمی‌آید عدد آنها از تعداد انگشتان دست بیشتر باشد. اگر چه ماده 35 فصل سوم- قانون انتخابات ریاست جمهوری ایران ، در شرایط انتخاب و  انتخاب شوندگان هنگام ثبت نام برای رئیس جمهور شدن ، شرط تاهل نگذاشته است ، اما تاكنون هیچ فرد مجردی در ایران رئیس جمهور نشده است! با توجه به اینكه به نظر می‌آید تاكنون هیچ شخص تایید صلاحیت شده از طرف شورای نگهبان ، برای ریاست جمهوری ایران مجرد نبوده است ؛ این پرسش پیش می‌آید كه ، آیا در قانون نانوشته‌ی ذهن افراد شورای نگهبان رئیس جمهور باید متاهل باشد، یا اینكه تاكنون مجرد شایسته‌ای برای این پست ثبت نام نكرده است؟

"عباسعلی كدخدایی" سخنگوی شورای نگهبان ، بدون آنكه تمایل به اظهار نظر در این زمینه داشته باشد ،‌به دادن پیغام به آقای "نورانی" همكار خود،از راه تلفن به ما می‌گوید:« بگویید ما طبق قانون اساسی عمل می كنیم. هرچه قانون بگوید».          

  
در پایان باید گفت : این گزارش به معنای حمایت از مجرد ماندن نیست ، بلكه هدف دعوت به نگاهی دوباره به افراد مجرد و درك دلایل مجرد بودن یك فرد و محروم نكردن جامعه از توانایی‌های این افراد است. به راستی اگر فرد دچار بیماری شده باشد ، برای مثال افراد دوجنسی یا هپاتیتی و...كه توانایی ازدواج ندارند ، چرا باید از برخی حقوق شهروندی خود محروم شود. شاید فردی خواجه بود و نخواست كسی این مسئله را بداند، ‌حالا باید چكار كند. شاید ، باید مدرك خواجه بودن خود را بگیرد در دست و راه بیفتد در ادارات و اماكنی كه كارش گیر است ، بگوید مرا از این حق مرحوم نكنید ، من دچار یك مشكل خدادی هستم، این هم مدركش.

بیایید فكر كنیم شخص بیكار است ، آیا می تواند ازدواج كند؟ آیا واقعاً هر كسی كه زن بگیرد كار هم پیدا می كند. به راستی چند درصد طلاق ها در جامعه ما به خاطر بی‌كاری شوهر است ؟ 
چرا سعی نمی كنیم به این بخش هم نگاه كنیم كه مجردی فرصت خوبی است كه فرد می تواند كارهای را انجام دهد كه در دوران متاهلی انجام آن دشوار.